บรรพบุรุษของเรามีกุศโลบายอันชาญฉลาดในการสร้างที่อยู่อาศัย เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยโดยการกำหนดกฏเกณฑ์เกี่ยวกับการสร้างบ้าน ซึ่งถือต่อๆกันมาว่าเป็นเรื่องของโชคลางหรือความเป็นศิริมงคลกับผู้อยู่อาศัย เช่น การไม่สร้างบ้านขวางตะวัน ไม่หันหน้าบ้านไปทางทิศตะวันตก ฯลฯ ในปัจจุบันมีข้อจำกัดในเรื่องของพื้นที่ จึงทำให้การให้ความสำคัญของความเชื่อต่างๆเหล่านี้ลดลงไปบ้าง แต่การออกแบบบ้านหรืออาคารที่อยู่อาศัย ก็ยังต้องคำนึงถึงสภาพภูมิอากาศของบ้านเราเป็นสำคัญ

            

            ประเทศไทยมีที่ตั้งอยู่ในเขตร้อนทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย สภาพลมฟ้าอากาศส่วนใหญ่คล้ายคลึงกันแต่มีข้อแตกต่างกันเล็กน้อยตามภูมิประเทศของแต่ละภาค เช่นภาคเหนืออากาศค่อนข้างหนาวเย็นโดยเฉพาะในฤดูหนาว ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีฝนตกน้อย ภาคใต้มีฝนตกชุก เป็นต้น มีลมมรสุม 2 ชนิดพัดผ่านได้แก่ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดมาจากทะเลอันดามันผ่านประเทศไทยประมาณกลางเดือนพฤษภาคม ทำให้ฝนตกชุก และประมาณกลางเดือนตุลาคมจะมีลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือจากประเทศจีนพัดผ่านทำให้ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือมีอากาศหนาวเย็น แต่ภาคใต้ยังคงมีฝนตกชุกไปจนถึงเดือนธันวาคม

              ด้วยลักษณะของภูมิอากาศดังกล่าวการออกแบบบ้านและอาคาร สิ่งสำคัญที่ควรคำนึงถึงก็คือการถ่ายเทอากาศตามธรรมชาติ โดยการออกแบบบ้านให้มีลมพัดผ่านหมุนเวียนได้ตลอดทั้งปีคือ ให้มีทางลมผ่านเข้ามาในตัวบ้านและต้องจัดให้มีทางลมออกด้วย เพื่อให้เกิดการไหลเวียนของอากาศโดยพยายามทำให้ทางออกของลม มีขนาดเท่ากับหรือใหญ่กว่าทางลมเข้าก็จะช่วยทำให้อากาศถ่ายเทได้ดีขึ้น

             ที่นี้ลองมาดูตัวอย่างการออกแบบบ้านและจัดวางพื้นที่ประโยชน์ใช้สอยภายในบ้านของสถาปนิก เพื่อให้ภายในบ้านไม่ร้อนอบอ้าวและอยู่สบาย....

แนวคิดในการออกแบบ กรณีที่ดินบังคับให้บ้านต้องหันหน้าไปทางทิศตะวันตก

1.  วางผังอาคารตามเส้นทางการโคจรของดวงอาทิตย์

2.  ออกแบบอาคารให้มีส่วนยื่นและส่วนลึก เพื่อใช้ประโยชน์ในการช่วยป้องการแสงแดด และความร้อนที่ให้กับพื้นที่ส่วนใช้สอยหรืออยู่อาศัยประจำ

3.  จัดพื้นที่ใช้สอยที่ใช้งานประจำให้อยู่ในตำแหน่งทิศเหนือเพื่อรับแสงธรรมชาติ ซึ่งเป็นแสงที่มีคุณภาพและมีความร้อนน้อย

4.  ออกแบบช่องเปิดของอาคารทางทิศตะวันตกและทิศใต้ เพื่อให้รับลมประจำถิ่นและพัดผ่านถ่ายเทอากาศภายในอาคาร

5.  ออกแบบให้อาคารมีบ่อน้ำอยู่ภายนอก เพื่อใช้ประโยชน์จากความเย็นของน้ำ และเพื่อสร้างบรรยากาศสบายๆจากมุมมองภายในสู่ภายนอกอาคาร

6.  เลือกใช้วัสดุในการก่อสร้างที่มีคุณสมบัติเป็นฉนวนป้องกันความร้อนและช่วยประหยัดพลังงาน

             สำหรับท่านที่กำลังจะสร้างบ้านและเจอกับปัญหาหน้าที่ดินที่ติดกับถนนทางเข้าหันหน้าไปทางทิศตะวันตก ลองศึกษาตัวอย่างนี้แล้วเอาไปพิจารณาปรับใช้กับสภาพที่ดินจริงของท่าน หรือใช้เป็นแนวทางในการจะเลือกแบบบ้านมาตรฐานของบริษัทรับสร้างบ้าน ที่มีให้เลือกปลูกสร้างว่าแบบใดลงตัวกับที่ดินเราบ้าง...เพื่อบ้านจะได้อยู่สบาย